Niemal każdy z nas trzymał w ręku karton po żelazku, telewizorze lub innym sprzęcie AGD i składał go w celu zamknięcia lub ponownego otwarcia. W większości przypadków nie stanowi to większego wysiłku, a karton bez problemu poddaje się procesom wyginania. Co ciekawe – łatwe zginanie kartonu jest możliwe tylko w zaznaczonych miejscach, natomiast zgięcie go tam, gdzie jest zupełnie prosty, może okazać się zajęciem dosyć trudnym i wymagającym sporo siły. Dlaczego tak się dzieje? Otóż za zginanie kartonu odpowiada bigowanie, czyli jeden z procesów introligatorskich, wykorzystywany do nadawania charakterystycznych wgnieceń.

Czym jest bigowanie

Bigowanie to termin pochodzący z języka niemieckiego i w dosłownym znaczeniu oznacza ułatwianie zginania materiału. W praktyce bigowanie jest procesem wykorzystywanym w introligatorstwie – polega na wgniataniu rowków w papierze bądź kartonie, które maja ułatwić późniejsze załamywanie się materiału. Proces bigowania standardowo składa się z dwóch etapów:

  • zmiana struktury bądź geometrii materiału w miejscu bigowania;
  • osłabienie wytrzymałości materiału.

Końcowym etapem bigowania jest zmniejszenie sztywności materiału w określonych miejscach, a tym samym umożliwienie łatwego zgięcia. Proces bigowania jest wykorzystywany przede wszystkim w celach praktycznych (czego przykładem są kartony), ale może także być przeprowadzony w celach dekoracyjnych, tworząc specjalne wzory bądź tłoczenia.

Rodzaje bigowania

Bigowanie – zwane także rowkowaniem – może odbywać się w dwóch postaciach. Pierwszy z rodzajów bigowania polega na zmianie struktury materiału poprzez zniszczenie jego niektórych połączeń. Ten rodzaj procesu introligatorskiego odbywa się poprzez nadkrawanie bądź perforowanie materiału, czego bezpośrednim skutkiem jest osłabienie jego wytrzymałości i narażenie na ewentualne zniszczenia. Natomiast drugi z rodzajów bigowania polega na zmianie geometrii materiału – czyli sprasowaniu go w taki sposób, który spowoduje zmniejszenie jego grubości i sztywności. Ten rodzaj bigowania nie niszczy całkowicie struktury materiału, ale przez to nie nadaje się do stosowania w bardzo grubych materiałach papierniczych.

Proces bigowania może być przeprowadzony zarówno przy użyciu narzędzi ręcznych (takich jak noże bigujące, kostki introligatorskie bądź listwy perforujące), jak i specjalnych maszyn elektrycznych (takich jak bigownice, przegniatarki lub wykrojniki).